Praca w Polsce


Praca
w Polsce

Tu znajdziesz odpowiedzi na najważniejsze pytania, które nasuwają się cudzoziemcom planującym przyjazd do Polski w celach zarobkowych. Dowiesz się, na co zwrócić uwagę, jakich dokumentów potrzebujesz i gdzie szukać legalnego zatrudnienia.

Najczęściej zadawane pytania

Sprawdź kto, mimo stanu wojennego, może wyjechać z Ukrainy, a kto nie ma takiej możliwości.

W związku z obowiązującym stanem wojennym na terenie Ukrainy nie każdy mężczyzna może wyjechać poza granice tego kraju. 

Zgodnie z komunikatem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Ukrainy w okresie obowiązywania ustawowego stanu wojennego wyjazd poza granice Ukrainy jest co do zasady ograniczony dla mężczyzn – obywateli Ukrainy w wieku od 18 do 60 lat.  

Wyjątki mogą dotyczyć tylko osób, określonych w prawodawstwie. Są to osoby, które posiadają zaświadczenie o odroczeniu poboru oraz zawiadomienie o zakwalifikowaniu na specjalną ewidencję wojskową lub orzeczenie komisji wojskowo-lekarskiej o niezdatności. 

Kolejne przesłanki dotyczą osób: 

– na których utrzymaniu przebywa 3 lub więcej dzieci w wieku do lat 18,

 – samotnie wychowujących dziecko w wieku do lat 18, lub na utrzymaniu których przebywa dziecko z niepełnosprawnością

 – są rodzicami adopcyjnymi, opiekunami, których bliska rodzina zginęła lub zaginęła w trakcie przeprowadzania operacji antyterrorystycznej.

Więcej informacji: https://zakon.rada.gov.ua/laws/

Tak zwana „tymczasowa ochrona”to procedura, dzięki której możliwe jest zapewnienie natychmiastowej tymczasowej ochrony osobom pochodzącym z państw trzecich, które nie mogą powrócić do swojego państwa.

Po przyjeździe na terytorium Polski, cudzoziemcom korzystającym z ochrony czasowej, Szef Urzędu ds. Cudzoziemców udziela:

– zezwolenia na pobyt czasowy na okres roku,

– wydaje kartę pobytu,

  opieki medycznej,

– pomocy przez zakwaterowanie i wyżywienie.

Ponadto, cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej wydaje się wizę, jeżeli jest to niezbędne do jego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Dodatkowo, osobie korzystającej z ochrony czasowej i nieposiadającej dokumentu podróży, Szef Urzędu może wydać polski dokument podróży dla cudzoziemca.

W 2021 roku, najwięcej wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej złożyli obywatele Białorusi – niemal 2,3 tys. osób. W dalszej kolejności pod względem liczebności znaleźli się obywatele: Afganistanu – 1,8 tys. osób, Iraku – 1,4 tys. osób, Rosji – 1 tys. osób.

https://www.gov.pl/web/ochrona

 

podstawa prawna:

● Decyzja Wykonawcza Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkująca wprowadzeniem tymczasowej ochrony

● Dyrektywa Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między Państwami Członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami

● art. 106-118 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium R

1 czerwca 2021 r. wchodzi w życie zmiana ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w zakresie definicji podatników, których identyfikatorem podatkowym jest PESEL.

Dzięki nowym przepisom urzędy gminy będą mogły nadawać numer PESEL cudzoziemcom na ich wniosek.

Podatnicy, których identyfikatorem jest PESEL, a którzy do dnia wejścia w życie przepisów posługiwali się NIP, mają 30 dni na zmianę NIP na PESEL.

Nie będzie już możliwe składanie informacji od płatnika z błędnymi identyfikatorami podatkowymi podatnika (w szczególności chodzi o posługiwanie się szeregiem tych samych cyfr, w tym jedynek i dziewiątek).
Jak zmiany wpłyną na sprawy podatkowe
Od 1 czerwca cudzoziemcy mogą wystąpić o nadanie PESEL do celów podatkowych[1].
Nowe przepisy umożliwią urzędom skarbowym jednoznaczną identyfikację podatnika (pracownika). Pozwoli to na wygenerowanie i udostępnienie zeznania podatkowego w usłudze Twój e-PIT na podatki.gov.pl .
Tym samym podatnicy łatwiej rozliczą się z urzędem skarbowym: będą mogli użyć PESEL do zalogowania się do usługi Twój e-PIT lub złożyć zeznanie podatkowe przy użyciu bezpłatnej aplikacji e-Deklaracje dostępnej na podatki.gov.pl.
Oznacza to dla nich również możliwość skorzystania z ulg i odliczeń oraz otrzymania zwrotu nadpłaty podatku.
Dla płatników zmiany ustawowe pozwalają na wywiązanie się z obowiązku wskazywania identyfikatora podatkowego jego pracowników – cudzoziemców, którzy mogą dla celów podatkowych ubiegać się o nadanie numeru PESEL.
[1] powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2020 r. poz. 170, z późn. zm.), w związku z art. 7 ust. 2 i w zakresie określonym w art. 9 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510).

Przypominamy, że w związku z obecną sytuacją epidemiologiczną, weszły w życie zmiany w prawie przewidujące m.in. szczególne rozwiązania dla cudzoziemców w Polsce.
Obowiązujące obecnie przepisy umożliwiają legalne pozostanie w kraju osobom, które chcą realizować dotychczasowy cel pobytu lub nie mogą opuścić Polski w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2.

Więcej informacji – Epidemia koronawirusa – specjalne rozwiązania dla cudzoziemców

Jak wspomnieliśmy wyżej – na Tobie spoczywa odpowiedzialność związana z legalizacją pobytu. Tym samym w przypadku, kiedy przebywasz na terytorium Polski nielegalnie – Ty ponosisz konsekwencję. Pamiętaj, że nawet jeden dzień nielegalnego pobytu może skutkować Twoją deportacją.
Oczywiście, jeśli ze strony pracodawcy doszło do zaniedbania i nie wezwał Cię on do uzupełnienia dokumentów legalizujących Twój pobyt w terminie lub nie rozwiązał z Tobą umowy w chwili, gdy Twoje dokumenty utraciły swą ważność, podczas kontroli uprawnionych do tego organów, on również może zostać pociągnięty do odpowiedzialności.

Organy, które są uprawnione do weryfikacji legalności Twojego pobytu to:
Straż Graniczna, Państwowa Inspekcja Pracy, Policja.

Przed podjęciem decyzji o zatrudnieniu Cię, Twój potencjalny pracodawca ma obowiązek sprawdzenia, czy przebywasz w Polsce legalnie. Jednak odpowiedzialność za legalizację pobytu znajduje się po Twojej stronie. To Ty musisz pilnować terminów ważności dokumentów, które legalizują Twój pobyt. Jeśli jesteś w trakcie postępowania związanego z wydaniem jednolitego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, na Tobie spoczywa obowiązek wywiązywania się z dostarczenia dokumentów, do których uzupełnienia wezwał Cię Urząd Wojewódzki. Na Tobie spoczywa również obowiązek informowania Twojego pracodawcy o statusie toczącego się w Twojej sprawie postępowania.

Najważniejszym dokumentem, który umożliwia przyjazd i przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest paszport. Musi on zostać wydany w ciągu ostatnich 10 lat, a także być ważny minimum 3 miesiące po dacie Twojego planowanego wyjazdu z Polski. Jeśli paszport traci swą ważność, tym samym przestają być aktualne inne dokumenty legalizujące Twój pobyt.

Są trzy dokumenty, uprawniające Cię do pobytu w przypadku, kiedy planujesz przyjazd do Polski w celu wykonywania pracy. Są nimi:

– paszport biometryczny – uprawnia do pobytu w państwach strefy Schengen do 90 dni w ciągu 180 dni. Co jest ważne, wszystkie pobyty sumują się, niezależnie od tego, w jakim kraju byłeś. Miej również na uwadze, że pobyt w ramach wizy typu C i paszportu biometrycznego sumują się.

– wiza typu D (wiza krajowa) – aktualnie obowiązują trzy rodzaje wizy typu D:

  • 05a – wydana na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy,
  • 05b – wydana na podstawie zezwolenia na pracę sezonową,
  • 06 – wydana na podstawie innych dokumentów niż oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy (np. zezwolenie na pracę).

Wizę uzyskuje się w konsulacie polskim na podstawie właściwego dokumentu legalizującego pracę. Na podstawie wizy możesz pracować taką liczbę dni, jaka jest na niej wskazana.

– jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę (karta pobytu) – w przypadku, kiedy przebywasz w Polsce i zamierzasz kontynuować swój pobyt i pracę powyżej trzech miesięcy, możesz wystąpić do Urzędu Wojewódzkiego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania, o wydanie jednolitego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Ze względu na to, że jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę wydawane jest na konkretnego pracodawcę, stanowisko, rodzaj umowy, a także stawkę i wymiar etatu, pamiętaj, że po zakończeniu pracy u pracodawcy, na którego zostało ono zarejestrowane, masz obowiązek w ciągu 15 dni roboczych poinformować Urząd Wojewódzki, że zakończyłeś na niej pracę. Informując Urząd na czas, masz gwarancję, że w ciągu 30 dni kalendarzowych Twoje zezwolenie nie zostanie wycofane, a Ty w tym czasie możesz znaleźć nową pracę.

Wojna na Ukrainie wybuchła 24 lutego br., w związku z czym dla pierwszych uchodźców minęło 183 dni pobytu w naszym kraju. Po upływie tego terminu osoba przebywająca w danym kraju może być objęta bezwzględnym obowiązkiem podatkowym w państwie pobytu pod warunkiem spełnienia kilku przesłanek.

Zgodnie z art. 4 Konwencji polsko-ukraińskiej o unikaniu podwójnego opodatkowania, jeśli osoba fizyczna jest uznawana za rezydenta podatkowego obu tych państw, w pierwszej kolejności jej status określa się według stałego miejsca zamieszkania. Stałe miejsce zamieszkania znajduje się tam, gdzie osoba ta posiada stałe i trwałe ognisko domowe, które zostało urządzone i zastrzeżone dla jej użytkowania. W przypadku jego braku decydujące jest miejsce zamieszkania, w którym podatnik posiada centrum interesów życiowych. W ostateczności państwa rozstrzygają tę kwestię w drodze wzajemnego porozumienia.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że podatnik będący obywatelem Ukrainy może potwierdzić przeniesienie centrum interesów życiowych poprzez złożenie oświadczenia pracodawcy lub innemu płatnikowi, przez co od pierwszego dnia przybycia do Polski zostanie uznany za rezydenta w RP. To efekt art. 52zj ustawy o PIT, który został do niej dodany w kwietniu 2022 r. z mocą obowiązującą od 24 lutego 2022 r. A zatem, przepis ten stosuje się tylko do obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku wojną.

https://www.prawo.pl/podatki/ustalanie-rezydencji-podatkowej-ukraincow-w-polsce,516787.html

Rezydencję podatkową obywateli Ukrainy ustala się na podstawie oświadczeń – Ministerstwo Finansów – Portal Gov.pl (www.gov.pl)

W związku z wojną w Ukrainie do dnia dzisiejszego z Ukrainy uciekło ponad 7 milionów osób.  Do tej pory jedynie stosunkowo niewielka liczba osób w wieku produkcyjnym weszła na unijny rynek pracy, ale oczekuje się, że liczba osób chcących wejść na ten rynek będzie rosnąć.

Szybka i skuteczna integracja na rynku pracy jest ważna zarówno z punktu widzenia społeczności przyjmujących, jak i osób uciekających przed wojną. Integracja umożliwia tym osobom odbudowanie swojego życia oraz dalszy rozwój umiejętności, a w ostatecznym rozrachunku przyczyni się do odbudowy Ukrainy.

Umiejętności i formalne kwalifikacje osób uciekających przed wojną muszą być odpowiednio identyfikowane i uznawane, aby ułatwić im wejście na rynek pracy i zapewnić zatrudnienie odpowiadające posiadanym umiejętnościom. Podnoszenie posiadanych kwalifikacji i zdobywanie nowych ma także decydujące znaczenie dla pomyślnego uczestnictwa w rynku pracy i społeczeństwie.

W opublikowanych wytycznych  Unii Europejskiej opisano środki, które państwa członkowskie mogą wdrażać na podstawie dotychczas wyciągniętych wniosków i zgromadzonych najlepszych praktyk, w oparciu o wcześniejsze działania na szczeblu UE, aby

a. ułatwić integrację na rynku pracy osób przybywających z Ukrainy; oraz

b. zapewniać im dostęp do kształcenia i szkolenia zawodowego oraz edukacji dorosłych;

• przedstawiono szereg konkretnych przykładów projektów finansowanych ze środków unijnych, które mogą posłużyć państwom członkowskim jako wzorzec dla inicjatyw w tej dziedzinie i umożliwić im optymalne wykorzystanie wsparcia dostępnego na szczeblu unijnym.

Wytyczne mają zastosowanie zarówno do osób, które kwalifikują się do tymczasowej ochrony na podstawie dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony, jak i do osób kwalifikujących się do odpowiedniej ochrony przewidzianej w prawie krajowym.

Podstawą przyjmowania przez UE osób uciekających przed napaścią rosyjską jest jednomyślne uruchomienie – po raz pierwszy w historii – unijnej dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony, która nadaje beneficjentom natychmiastowy bezpieczny status obejmujący dostęp do zezwolenia na pobyt, mieszkania, szkół, opieki zdrowotnej i zatrudnienia. Na mocy tej dyrektywy osoby uciekające przed wojną mają prawo dostępu do rynku pracy, możliwości edukacyjnych dla osób dorosłych oraz kształcenia i szkolenia zawodowego, a także zdobywania praktycznego doświadczenia zawodowego. W komunikacie w sprawie przyjmowania osób uciekających przed wojną na Ukrainie z 23 marca zachęcono państwa członkowskie do rozszerzenia dostępu do unijnego rynku pracy również na osoby korzystające z odpowiedniej ochrony przewidzianej w prawie krajowym.  Zachęca się państwa członkowskie do zapewnienia takim osobom również dostępu do kształcenia i szkolenia zawodowego oraz edukacji dorosłych. Odpowiednia ochrona jest alternatywą dla tymczasowej ochrony, która może być oferowana przez państwa członkowskie obywatelom państw trzecich, którzy legalnie przebywali na Ukrainie i uciekli z powodu rosyjskiej wojny napastniczej. 

Nowe wytyczne uzupełniają i opierają się na różnego rodzaju środkach wsparcia osób uciekających przed rosyjską inwazją na Ukrainę, które zostały już wdrożone na szczeblu UE. W szczególności Komisja przedstawiła wytyczne operacyjne wspierające państwa członkowskie w stosowaniu dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony, zalecenie dotyczące pomocy wykwalifikowanym uchodźcom w dostępie do zatrudnienia w UE oraz 10-punktowy plan dotyczący ściślejszej koordynacji europejskiej w zakresie przyjmowania osób uciekających przed wojną w Ukrainie. Ponadto realizowane są różne inicjatywy, aby ułatwić państwom członkowskim pełne wykorzystanie dostępnych środków unijnych, zwłaszcza tych przewidzianych na mocy rozporządzenia w sprawie „Działania w ramach polityki spójności na rzecz uchodźców w Europie” (CARE). UE przekazała już państwom członkowskim płatności zaliczkowe w wysokości 3,5 mld EUR na wsparcie osób uciekających przed wojną.

 Więcej informacji : <ukraina__komisja_przedstawia_wytyczne_maj_ce_u_atwi__osobom_uciekaj_cym_przed_wojn__dost_p_do_rynku_pracy__szkole__i_kszta_cenia_doros_ych_220614_184139 (2).docx>

Zmiany w przepisach o zatrudnianiu cudzoziemców pozostawiły niemal nienaruszone procedury ubiegania się o zezwolenie na pracę, jak i zawartość tego dokumentu. Jedyną zmianą jest ustanowienie pierwszeństwa w rozpatrywaniu wniosków o zezwolenia na pracę dla przedsiębiorców prowadzących działalność o znaczeniu strategicznym dla gospodarki narodowej, których wykaz ma być określony w rozporządzeniu.

Kiedy nie trzeba mieć nowego zezwolenia na pracę?

Ważna zmiana dotyczy przepisów stanowiących katalog przypadków, w których nie trzeba wnioskować o nowe zezwolenie na pracę. Jest on zawarty w artykule 88f ust. 1c. Po nowelizacji przepisów katalog ten wygląda następująco:

  • zmiana siedziby lub miejsca zamieszkania, nazwy lub formy prawnej podmiot  powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi;
  • przejęcie zakładu pracy lub jego części przez innego pracodawcę;
  • przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę;
  • zastąpienie umowy cywilnoprawnej umową o pracę;

i dodane po nowelizacji zapisy:

zmiana nazwy stanowiska, na jakim cudzoziemiec wykonuje pracę, przy jednoczesnym zachowaniu zakresu jego obowiązków,

zwiększenie wymiaru czasu pracy przy jednoczesnym proporcjonalnym zwiększeniu wynagrodzenia, nie wymagają ubiegania się o nowe zezwolenie na pracę.

Zmiany w przepisach, dokonane 29 stycznia 2022 roku, dotyczą także przypadków, w których cudzoziemcy są uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium RP i nie muszą mieć zezwolenia na pracę. Po nowelizacji do artykułu 87 ustęp 1 dodano punkt 9a, który stanowi, że cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:

9a) jest obywatelem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 lit. b i d Umowy Wystąpienia, lub członkiem jego rodziny, o którym mowa w art. 10 ust. 1 lit. e i f tej umowy.

Oznacza to, że do grupy zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę w Polsce dołączyli obywatele Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, którzy:

korzystali z prawa pobytu w państwie członkowskim zgodnie z prawem UE przed zakończeniem okresu przejściowego i w dalszym ciągu w nim mieszkają,

korzystali z uprawnień pracowników przygranicznych co najmniej w jednym państwie członkowskim zgodnie z prawem UE przed zakończeniem okresu przejściowego i w dalszym ciągu z nich korzystają.

Zwolnienie to dotyczy także członków ich rodzin.

Jeżeli pracowałeś w Polsce i na Ukrainie, a teraz starasz się o emeryturę lub rentę przeczytaj poniższe informacje. 

Jeśli mieszkasz na terenie Polski :

  1. wypełnij właściwy formularz o świadczenie z ZUS:
  2. do wniosku o emeryturę lub rentę dołącz dokumenty, które uzasadniają przyznanie Ci tego świadczenia z ZUS i posłużą do wyliczenia jego wysokości, m.in.:

3.Wypełnij również właściwy formularz o świadczenie z instytucji ubezpieczeniowej Ukrainy.

Na podstawie tych dokumentów  zostanie wyliczona należna Ci emerytura  lub renta z ZUS oraz przekazany wniosek o świadczenie ukraińskie i do instytucji ubezpieczeniowej Ukrainy. Instytucja ta rozpatrzy wniosek na podstawie swoich krajowych przepisów i przyśle decyzję o emeryturze lub rencie.

Katalog najważniejszych zmian 

1.Wydłużenie oświadczeń z 6 do 24 miesięcy

2.Uproszczone postępowanie o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy i pracę dotyczy  postępowań o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy i pracę, które zostały rozpoczęte przed 1 stycznia 2021 r. i nie zostały zakończone do dnia wejścia w życie ustawy. Rozwiązanie to ma na celu sprawnie zakończyć toczące się postępowania i zniwelować większość zaległości, które powstały w ostatnich latach w związku z rosnącą liczbą prowadzonych spraw oraz pandemią COVID-19″ – zaznaczył.

3.Usprawnienie wydawania zezwoleń na pobyt czasowy i pracę – związana jest z postępowaniami dotyczącymi  udzielania cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności zezwoleń na pobyt czasowy i pracę, które są najczęściej udzielanym rodzajem zezwoleń na pobyt czasowy w Polsce.

4. Skrócenie terminu na wydanie wizy krajowej na rozpatrywanie wniosków o wydanie wizy krajowej, czyli optymalizacja procedur oraz dążenie do skrócenia długości trwania postępowań.

5. Przyspieszenie  uzyskania zezwolenia dla cudzoziemców zamierzających wykonywać pracę u przedsiębiorców prowadzących działalność o szczególnym znaczeniu strategicznym dla polskiej gospodarki. Wojewoda, rozpatrując wnioski o wydanie zezwolenia na pracę, będzie uwzględniał pierwszeństwo cudzoziemców mających pracować u przedsiębiorców, którzy znajdą się w tym wykazie.

6.Nowelizacja zakłada również ułatwienie wnioskowania o Kartę Polaka. Po jednej ze zmian wśród dowodów, które mogą potwierdzić spełnienie warunków do otrzymania tego dokumentu, znajdą się Karta Polaka rodzica lub jednego z dziadków wnioskodawcy.

Inne zmiany dotyczą m.in.: określenia 60-dniowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej dotyczącej udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w I instancji, oraz 90-dniowego terminu na rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy; skrócenia terminów na rozpatrywanie wniosków o wydanie niektórych wiz krajowych uporządkowania przepisów dotyczących wszczynania postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w przypadkach, gdy wniosku nie składa osobiście cudzoziemiec, który ma to zezwolenie otrzymać.

Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii zakończyło prace nad założeniami, na których będzie opierała się nowa ustawa o zatrudnieniu cudzoziemców/.
Zmiany miałyby wejść w życie z początkiem 2022 r.
Coraz większy popyt na pracę cudzoziemców i w ciągu najbliższych lat popyt na pracę cudzoziemców będzie w dalszym ciągu rósł kilka lub kilkanaście procent rocznie.

Polski system prawny określający zasady dostępu cudzoziemców do rynku pracy, choć oceniany jako jeden z najprostszych i najskuteczniejszych w UE pod względem ściągania migrantów zarobkowych wymaga zmian ponieważ w ciągu ostatnich lat przestał spełniać wyzwania współczesnego rynku pracy” .

W Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii zakończyły się prace nad założeniami, na których będzie opierała się nowa ustawa o zatrudnieniu cudzoziemców.
Celem nowej ustawy jest m.in.:
– zwiększenie udziału w rynku pracy pracowników o wysokich kwalifikacjach,
– poprawa efektywności i szybkości procedur wydawania zezwoleń na pracę,
– wdrożenie bezpiecznego, czytelnego i elektronicznego systemu obsługi procesów legalizujących zatrudnianie cudzoziemców, pozwalającego państwu na dostęp do pełnej informacji dotyczącej obcokrajowców podejmujących pracę w Polsce oraz redukowanie pojawiających się nadużyć.

Przewidywane są również zmiany kompetencyjne w zakresie „klasycznych” zezwoleń na pracę, tj.
– przeniesienie właściwości organu do wydawania tych zezwoleń na poziom powiatów, oraz
– przyznanie wojewodzie kompetencji organu odwoławczego w sprawach rozstrzyganych przez organy powiatowe.
Planuje się, że projektowana ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. z dodatkowym okresem potrzebnym do dostosowania systemów informatycznych ok. 2 lat.

W zakresie powierzania pracy sezonowej cudzoziemcom planowane jest m.in. wprowadzenie pełnej elektronizacji procedur związanych z uzyskaniem zezwolenia na pracę sezonową oraz umorzenie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pracę sezonową w przypadkach, gdy cudzoziemiec nie zgłosił się do pracodawcy.

Umorzenie takie będzie następowało automatycznie i będzie ewidencjonowane w systemie teleinformatycznym. System będzie także automatycznie monitorował brak zawarcia umowy o pracę między pracodawcą a cudzoziemcem lub odprowadzania od niej składek na ubezpieczenia społeczne.
Rozważane jest również ograniczenie instytucji zezwolenia na pracę sezonową tylko do cudzoziemców, którzy wjadą na terytorium RP w celu pracy sezonowej, tj. tzw. „cudzoziemców dyrektywowych”.

Organami uprawnionymi do weryfikowana legalności powierzenia, a także wykonywania pracy są Straż Graniczna oraz Państwowa Inspekcja Pracy. Pamiętaj, że jeśli posiadasz wątpliwości dotyczące tego, czy Twój pracodawca postępuje zgodnie z prawem, lub nie chce wydać Tobie Twoich dokumentów, możesz zwrócić się do powyższych organów. Nielegalne praktyki należy zgłaszać – robisz to zarówno w interesie swoim, jak i wszystkich innych ludzi, którzy pracują w danej firmie.

Za nielegalne powierzenie wykonywania pracy Twój pracodawca może zostać ukarany mandatem, a także, jeśli w dalszym ciągu to robi – może otrzymać zakaz zatrudniania cudzoziemców. To na nim spoczywa główna odpowiedzialność za to, by zatrudniać Cię legalnie. Pamiętaj jednak, że na Tobie ona również częściowo spoczywa. Ty również możesz zostać ukarany mandatem lub nawet zostać deportowany. Dlatego tym bardziej tak ważne jest, abyś wymagał od swojego pracodawcy przekazania Tobie dokumentów legalizujących pracę.

Przed zatrudnieniem Twój pracodawca ma obowiązek wystąpić o dokumenty legalizujące Twoją pracę. Na nim spoczywa również obowiązek pilnowania dat końca ważności dokumentów pozwalających pracować Tobie w Polsce, a także zgłaszania do odpowiedniego urzędu tego, czy ją podjąłeś, czy tez nie. W przypadku oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy możesz samodzielnie zgłosić do urzędu zakończenie wykonywania pracy. Dzięki temu nie tracisz z puli 6 miesięcy tych dni, kiedy skończyłeś pracę i możesz wykorzystać je na rzecz pracy gdzie indziej.

Niektórzy pracodawcy nie wydają swoim pracownikom dokumentów legalizujących pracę – tak nie powinno być! Masz prawo żądać wydania ich Tobie, a pracodawca nie może Tobie odmówić, szczególnie, że za nielegalne wykonywanie pracy ponosisz częściową odpowiedzialność.

Wszystkie dokumenty, które legalizują Twoją pracę, są dla Ciebie bezpłatne. To pracodawca ma obowiązek uiścić za nie opłatę. Wyjątkiem jest tzw. karta pobytu. Pamiętaj jednak, że opłatę za nią uiszczasz na rzecz Urzędu Miasta. Jeśli Twój pracodawca żąda od Ciebie jakichkolwiek pieniędzy za wystąpienie o dokumenty legalizujące pracę lub za wydanie ich Tobie – postępuje niezgodnie z prawem i powinien zostać za to ukarany!

Dokumentami, legalizującymi pracę w Polsce są:

  • oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy – na jego podstawie można pracować maksymalnie 6 miesięcy w ciągu ostatnich 12 miesięcy,
  • zezwolenie na pracę – upoważnia do pracy przez okres do trzech lat,
  • zezwolenie na pracę sezonową – można na jego podstawie pracować do 9 w roku kalendarzowym,
  • jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę – wydawane jest na okres do 3 lat.

Każdy z tych dokumentów wydawany jest na konkretnego pracodawcę, stanowisko, rodzaj umowy, wymiar etatu i wysokość wynagrodzenia.

Niektóre firmy umieszczają w umowach różne zapisy znajdujące się na granicy prawa, lub też z nim niezgodne. Takie praktyki szczególnie spotykane są w przypadku umowy zlecenia. Możesz się spotkać z sytuacją, kiedy z umowy będzie wynikało, że za jej nieuzasadnione rozwiązanie grozi Tobie kara. Jeśli w Twojej umowie jest taki zapis, powinno być w niej również wskazane, co rozumiane jest pod terminem „nieuzasadnione”.

Zdarza się również, że zleceniodawca obciąża karą za podjęcie pracy bezpośrednio w firmie, do której zleceniobiorca był kierowany. W takiej umowie powinien znajdować się zapis o odszkodowaniu dla Ciebie wynikającym z zakazu konkurencji.

W przypadku umów zlecenia mogą się w nich znaleźć najróżniejsze zapisy, pod warunkiem, że obie strony wyrażają na to zgodę.
Pamiętaj, że podpisując taką umowę, tym samym zgadzasz się z tym, co jest w niej zawarte. Jeśli więc zawiera ona punkty, z którymi nie do końca się zgadzasz, lub co gorsza, napisana jest wyłącznie w języku polskim i nie jesteś w stanie zweryfikować tego, co zawiera – nie podpisuj jej!
Nie gódź się na pracę w miejscu, w którym postępuje się w taki sposób, na rynku jest wielu uczciwych pracodawców i agencji pracy!

Umowa z cudzoziemcem powinna zostać sporządzona w języku dla niego zrozumiałym. Dlatego też nie gódź się, jeśli Twój pracodawca przedstawia Tobie umowę wyłącznie w języku polskim, a Ty nie znasz tego języka na poziomie, który pozwala zrozumieć wszystkie zapisy umowy.
Jeśli nie rozumiesz umowy – nie podpisuj jej!

W umowie powinny zostać zawarte wszystkie informacje związane z wykonywaną przez Ciebie pracą: miejsce pracy, stanowisko, na które zostaniesz zatrudniony, okres zatrudnienia, a także wysokość wynagrodzenia.

Umowa o pracę tymczasową zawierana jest z osobą zatrudnioną za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej. Pracownik, zatrudniony na podstawie tego rodzaju umowy, posiada takie same prawa, jak osoba posiadająca „zwykłą” umowę o pracę. Różni się ona okresem wypowiedzenia, a także tym, że urlop wypoczynkowy naliczany jest w wymiarze 2 dni po przepracowaniu każdych 30 dni.

Pamiętaj również, że agencja pracy może Cię skierować do wykonywania pracy tymczasowej w danego pracodawcy na okres maksymalnie 18 miesięcy w ciągu 36 kolejnych miesięcy. Oznacza to wprost, że nie możesz  pracować u tego samego pracodawcy dłużej niż 18 miesięcy w przeciągu 3 lat.

Umowa zlecenia jest to umowa cywilnoprawna, zawierana jest zwykle w sytuacjach, kiedy chce się zlecić wykonanie konkretnej usługi. Cechuje się ona dość dużą swobodą w zakresie organizowania pracy, nie posiada ona również określenia godzinowego wymiaru czasu pracy. W umowie zlecenia powinien zostać wskazany przedmiot zlecenia, okres, jaki umowa ta obejmuje, a także wysokość wynagrodzenia. W 2019 r. minimalna stawka godzinowa wynosi 14,70 pln brutto. Pracując na podstawie umowy zlecenia nie przysługuje Tobie prawo do płatnego urlopu, a każda godzina Twojej pracy jest płatna w tej samej stawce.

Każda osoba, zatrudniona na etacie w danej firmie, powinna posiadać umowę o pracę. Zawiera ona informację o tym, kto z kim zawiera umowę, miejscu pracy, stanowisku, wysokości wynagrodzenia, wymiarze etatu oraz zakresie obowiązków. Wszelkie kwestie, które nie zostały poruszone w umowie, reguluje Kodeks Pracy. Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę ma prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego, posiada ona również zwolnienie chorobowe. W przypadku chęci rozwiązania umowy przez którąkolwiek ze stron, obowiązuje ją również okres wypowiedzenia uzależniony od stażu pracy. Jeśli jesteś zatrudniony na podstawie umowy o pracę, każda nadliczbowa godzina Twojej pracy jest płatna dodatkowo 50% lub 100%. W 2019 roku minimalne wynagrodzenie osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę wynosi 2250 pln brutto miesięcznie.

Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii zakończyło prace nad założeniami, na których będzie opierała się nowa ustawa o zatrudnieniu cudzoziemców/.
Zmiany miałyby wejść w życie z początkiem 2022 r.
Coraz większy popyt na pracę cudzoziemców i w ciągu najbliższych lat popyt na pracę cudzoziemców będzie w dalszym ciągu rósł kilka lub kilkanaście procent rocznie.

Polski system prawny określający zasady dostępu cudzoziemców do rynku pracy, choć oceniany jako jeden z najprostszych i najskuteczniejszych w UE pod względem ściągania migrantów zarobkowych wymaga zmian ponieważ w ciągu ostatnich lat przestał spełniać wyzwania współczesnego rynku pracy” .

W Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii zakończyły się prace nad założeniami, na których będzie opierała się nowa ustawa o zatrudnieniu cudzoziemców.
Celem nowej ustawy jest m.in.:
– zwiększenie udziału w rynku pracy pracowników o wysokich kwalifikacjach,
– poprawa efektywności i szybkości procedur wydawania zezwoleń na pracę,
– wdrożenie bezpiecznego, czytelnego i elektronicznego systemu obsługi procesów legalizujących zatrudnianie cudzoziemców, pozwalającego państwu na dostęp do pełnej informacji dotyczącej obcokrajowców podejmujących pracę w Polsce oraz redukowanie pojawiających się nadużyć.

Przewidywane są również zmiany kompetencyjne w zakresie „klasycznych” zezwoleń na pracę, tj.
– przeniesienie właściwości organu do wydawania tych zezwoleń na poziom powiatów, oraz
– przyznanie wojewodzie kompetencji organu odwoławczego w sprawach rozstrzyganych przez organy powiatowe.
Planuje się, że projektowana ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. z dodatkowym okresem potrzebnym do dostosowania systemów informatycznych ok. 2 lat.

W zakresie powierzania pracy sezonowej cudzoziemcom planowane jest m.in. wprowadzenie pełnej elektronizacji procedur związanych z uzyskaniem zezwolenia na pracę sezonową oraz umorzenie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pracę sezonową w przypadkach, gdy cudzoziemiec nie zgłosił się do pracodawcy.

Umorzenie takie będzie następowało automatycznie i będzie ewidencjonowane w systemie teleinformatycznym. System będzie także automatycznie monitorował brak zawarcia umowy o pracę między pracodawcą a cudzoziemcem lub odprowadzania od niej składek na ubezpieczenia społeczne.
Rozważane jest również ograniczenie instytucji zezwolenia na pracę sezonową tylko do cudzoziemców, którzy wjadą na terytorium RP w celu pracy sezonowej, tj. tzw. „cudzoziemców dyrektywowych”.

PESEL to skrót od „Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności”. Służy on gromadzeniu podstawowych informacji, które pozwalają na identyfikację tożsamości, a także statusu administracyjno-prawnego obywateli polskich oraz cudzoziemców, którzy mieszkają w Polsce. W celu ułatwienia możliwości dostania się do lekarza, załatwienia wielu spraw w różnych urzędach, a także, by móc rozliczyć się z PIT należy posiadać numer PESEL.
W przypadku posiadania meldunku na pobyt czasowy powyżej trzech miesięcy lub stały, PESEL nadawany jest w urzędu, w przeciwnym wypadku nadawany jest on na wniosek. Formularz wniosku można pobrać na stronie internetowej Ministerstwa Cyfryzacji: https://obywatel.gov.pl/dokumenty-i-dane-osobowe/uzyskaj-numer-pesel-dla-cudzoziemcow.

Jeśli nie posiadasz meldunku, jako podstawę możesz wskazać konieczność założenia konta e-PUAP, tj. „Zał. nr 1 pkt. 1 lit. C do Rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dn. 10.09.2018r. Poz. 1760 w sprawie profilu zaufanego i podpisu zaufanego.”

NIP jest to numer identyfikacji podatkowej składający się z 10-ciu cyfr. Numer ten należy podawać w dokumentach, które dotyczą zobowiązań podatkowych, a także tych, które pobierane są przez organy celne i podatkowe. Osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej zamiast NIP podają PESEL.

PIT jest to podatek dochodowy od osób fizycznych. Pobierany jest on zarówno od polskich rezydentów podatkowych, jak i od osób, które nie posiadają polskiej rezydencji podatkowej. W tym drugim wypadku podatek pobierany jest wyłącznie od przychodów, które uzyskano w Polsce.

W każdym roku podatkowym należy rozliczyć się z należnego podatku. W tym celu pracownik otrzymuje od pracodawcy PIT-37. Deklarację tę należy rozliczyć do terminu wskazanego przez urząd skarbowy. Rozliczyć się można zarówno drogą elektroniczną, jak i bezpośrednio w urzędzie skarbowym, do którego się przynależy.

Na umowie o pracę, którą podpiszesz, wysokość wynagrodzenia będzie określona w kwocie brutto. Jest to kwota Twojej pensji wraz z obowiązkowymi składkami i podatkiem (do ZUS-u oraz do Urzędu Skarbowego). Przyjmuje się, że podatki w Polsce wynoszą ok. 30% wynagrodzenia.

Kwota netto natomiast to wysokość wynagrodzenia, którą otrzymuje pracownik w formie przelewu lub wypłaty gotówkowej, czyli inaczej wynagrodzenie „na rękę”.

Przed nawiązaniem z Tobą współpracy, przyszły pracodawca powinien otrzymać dokument, który będzie legalizował Twoją pracę. Dokument ten ma obowiązek Ci wydać. Zostaniesz również skierowany na wstępne badania lekarskie, których koszt pokrywa pracodawca. Udając się na podpisanie umowy powinieneś mieć ze sobą:

  • paszport,
  • dokument legalizujący Twój pobyt (jeśli jest to karta pobytu, to wraz z decyzją),
  • numer swojego konta bankowego,
  • jeśli pracowałeś wcześniej – świadectwo pracy od poprzedniego pracodawcy,
  • PESEL.

Istnieje kilka możliwości rozstania się z pracodawcą. Są to:

  • porozumienie stron – zakończenie współpracy możliwe jest z dnia na dzień. Zgodę na tę formę rozwiązania umowy muszą wyrazić dwie strony;
  • rozwiązanie umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia – długość okresu wypowiedzenia uzależniona jest od stażu pracy i wynosi odpowiednio:
    • 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż pół roku,
    • 1 miesiąc dla osób zatrudnionych minimum pół roku,
    • 3 miesiące w przypadku osób zatrudnionych co najmniej 3 lata.
  • rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia – w ten sposób można rozwiązać umowę przede wszystkim ze względu na zawinienia jednej ze stron.

W przypadku pracowników tymczasowych okres wypowiedzenia umowy wynosi odpowiednio:

  • 3 dni w przypadku umów zawartych na okres do dwóch tygodni,
  • 1 tydzień, kiedy umowa przekracza dwa tygodnie.

Będąc zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, przysługuje Tobie w ciągu roku kalendarzowego 20 lub 26 dni płatnego urlopu wypoczynkowego. Liczba dni urlopu uzależniona jest od Twojego stażu pracy: 20 dni dla osób, które przepracowały poniżej 10 lat, 26 dni dla osób, u których łączny staż pracy wynosi 10 lat i więcej. Są różne czynniki, które wpływają na to, że prawo do 26 dni urlopu możesz nabyć szybciej, jest nimi m.in. poziom wykształcenia.
W przypadku zatrudnienia przez agencję pracy tymczasowej (czyli na podstawie umowy o pracę tymczasową) nabywasz prawo do dwóch dni urlopu wypoczynkowego za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji pracodawcy – użytkownika.

Urlop na żądanie przysługuje pracownikowi w wymiarze do 4 dni w ciągu roku kalendarzowego. Nie są to dodatkowe dni urlopowe, a mieszczące się w puli przysługującej liczby dni urlopu wypoczynkowego w skali roku. Urlop na żądanie należy zgłosić najpóźniej w dniu jego rozpoczęcia, przed podjęciem pracy.

W przypadku pracownika tymczasowego prawo do urlopu na żądanie nabywane jest po przepracowaniu u danego pracodawcy – użytkownika minimum pół roku.

Każda osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę (w przypadku umowy zlecenia ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne) ma prawo do zwolnienia chorobowego. Zwolnienie to wystawiane jest przez lekarza drogą elektroniczną (e-ZLA), a następnie trafia na profil PUE pracodawcy. Nie musisz więc martwić się tym, by dostarczyć je swojemu pracodawcy. Nie zwalnia Cię to jednak z obowiązku poinformowania o nieobecności!

Prawo do wynagrodzenia chorobowego nabywasz po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (w przypadku dobrowolnego ubezpieczenia, jest to 90 dni), do tego czasu znajdujesz się w okresie wyczekiwania. Wysokość wynagrodzenia chorobowego wynosi 80 lub 100% w zależności od powodu niezdolności do pracy. Jego podstawę stanowi średnie miesięczne wynagrodzenie wypłacone w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym stałeś się niezdolny do pracy.

Jeśli jesteś zatrudniony za pośrednictwem agencji pracy tymczasowej pamiętaj, że to jej dane musisz podać lekarzowi, który wystawia Tobie zwolnienie chorobowe.

Nie znalazłeś informacji, której szukasz? Zgłoś się do nas!